EDOZEIN GAUZAREKIN MUSIKA

SARRERA

Kaixo, gaur edozein gauzarekin egin daitekeen musikaz hitz egingo dugu, hau da, guk eskura ditugun materialekin egin dezakegun musikaz. Besteak beste maiak, aulkiak, edalontziak, botilak, taulak, makiltxoak, zartaginak eta bestelako tresnak erabiliz eta dedikazio pixka bat eskainiz gero, instrumentu arruntekin egin genezakeen musika berdina egin dezakegu .
Munduko leku gehienetan egiten da edozein gauzarekin musika, baina arruntena hauek herrialde pobreenetan ikustea da, ala nola Afrikan edo Asian.
Baina hainbeste instrumentu egonik, ezingo ditugu guztiak aztertu, eta aurkezpen honetan lau hauek aukeratu ditugu: indiarrena ghatam- a, Karibe-ko Trinidad eta Tobago irletako zenbait neska-mutilek petrolio bidoiekin egiten duten musika, euskaldunon txalaparta eta sukaldeko edozein tresnarekin egin dezakegun musika.

GHATAM- A

Lehenik ghatam- az hitz egingo dugu, perkusio instrumentu hau Indiako tribuetako instrumentu arruntenetako bat da. Ikus dezagun bezala lokatzezko pote bat da, bertan zulo bat egin ohi da soinu gehiago egin dezan eta eskuekin jotzen da , nahiz eta hatzekin egiten diren soinu gehienak. Potearen leku ezberdinetan joz lortzen dira soinu ezberdinak,
adibidez,gunki izeneko soinua grabea esku irekiarekin potearen erdian joz lortzen da.





TXALAPARTA

Txalaparta, berez elizara joateko deiadarra egiteko erabiltzen zen euskal musika tresna da. Txalaparta, normalean honetaz osatzen da: bi helduleku ditu hauen gainean taulak jartzeko, helduleku hauek aulkiak, bankuak, zestoak edo jarri eta kentzen diren mahaien hankak izan daitezke, hauen gainean ardi larrua jarri oi da aislante moduan eta honen gainean 1 –etik
12 egurrezko taula luze desberdin arte jar daitezke segun eta zenbat doinu mota lortu nahi diren.
Perkusio instrumentu hau bi makil lodirekin jotzen da, makilaren muturren azpialdearekin joaz edo bakitak bailiran astinduz.
Txalapartak duen gauza xelebreenetako bat biren artean jotzen dela da, bakoitza maiaren alde batean jartzen da bata besteari begira edo bata bestearen ondoan, eta batak bestearen erritmoa jarraitzen du duinu izugarriak lortuz.







BIDONES

Karibe –n, Trinidad eta Tobago irletan zenbait neska-mutilek petrolio bidoiekin orkestra bat sortu dute eta musika klasikoa ere egiten dute.
Hau egiteko, herrialde horretan hain ugariak diren petrolio ontziak hartu eta mahai batzuen gainean etzanda jarri eta lotu dituzte honela,bi aldeetatik musikagileek bidoiak jo ditzaten.
Instrumentu hau jotzeko modurik honena boladun puntako makiltxoak erabiltzea da nahiz eta eskuak ere erabili posible izan.
Instrumentu honek duen gauza onenetako bat da bidoiak etzanda eta irekita daudenez soinu asko egin daitezkeela: motzak eta erdi mailakoak eri parean jo ezkero, luzeak eta grabeak tapa ireki eta barruan jo ezkero eta motz samarrak eta altua bidoiaren behealdean jo ezkero.
Badira al ere beste herrialde batzuetan burdinazko edo plastikozko zakarrontziekin antzeko kontzertuak ematen dituzten taldeak ere, haien artean ezagunenetarikoa “Mayu –mana” taldea da.




SUKALDEAN

Sukaldean, edozein tramankulurekin egin dezakegu musika, ala pentsatzen zuen Carlos Ruiz de Castrok eta aurkezpen honetan onetan hau sinestaraziko dizuegu. Adibidez koilara eta tenedorea gurutzatuz gero behatz bat tartean sartuz eta hau eskuaren kontra joz erritmo polita sor daitezke eta baita zartaginen tapak elkarren aurka joz ere zinbaloen antzera.
Honekin nahikoa izango ez bagenu, zenbait zartagin eta botila jarri ditzakegu (botilak tamaina ezberdinekoak eta batzuk besteak baino urez beteagoak jarri ezkero, soinu ezberdin gehiago lortuko ditugu) eta pare bat koilarekin tresna hauek astindu soinu ederrak lortuz.
Beste honekin ere gustura geratuez bazarete azken aukera bat ere emango dizuegu, dauzkazuen kubierto bata bestearen ondoan jarri eta bi koilara hartuz xilofono baten antzean jo dezakezue.
Bestalde, talde txiki bat elkartuz gero, instrumentu guzti hauek guztiak batera proba ditzakezue guztien artean erritmo on bat eramaten jakin ezkero.







Instrumentu hauek egiteko materialak lekurik arruntenetan aurki ditzakegu, ghatam -a egiteko una edateko pitxar bat behar dugu, txalaparta egiteko oholak edozein lekutan aurki ditzakegu, lantegi batean, obra batean … baina mendian aurki ditzakegun egur luzeekin ere egin daiteke, Karibe irlako taldearen musika lortu nahi ezkero edozein petroleran lortu ditzakegu bidoiak eta sukaldeko musika egin nahi izan ezkero ez da esan beharrik ere non lortuko ditugun musika hau egiteko lanabesak

Naiz eta lehendik ere aipatu dudan, azpimarratuko dut, instrumentu hauek gehienetan lekurik txiroenetan ikusten direla,
leku hauetako jendeak(Afrika eta Asiakoak gehienetan baina baita Amerikako egoaldekoak ere), gauzarik arruntenekin
egiten dute musika eta onek hauek egiten duten lana are eta geiago goratzen du.

Azkenik gai oni buruzko bideo bat eskainiko dizuet, espero dut gahi hau gustatu izana eta aurkezpen onekin zerbait ikasi izana, nik ala egin baitdut.

Txalaparta bideoa

ORFF INSTRUMENTUAK:

Zer dira?
Carl ORFF-ek bere obra honetan elementu hauek egin zituen,bere eskolan irakatzi eta gero. Bere metodoa errepertorio batean oinarrituta dago, eta hori lortzeko urte asko eman zituen bere ikasleekin dena lantzen. Obra honekin, Orff perkusioko instrumentuak barneratzen ditu eskolako irakaskuntzan, eta prosodia fomentatzen du,gainera tradizio oraletako abestiak erabalitzen ditu.
Obra honetan escala pentatónika bat erabiltzen da eta soinuak aztertuta daude SOL, MI, LA, DO, RE sekuentziaren arabera.
Programarekin hasteko, ikaslea melodia erraza batekin hasten da perkusiozko instrumentuak interpretatu arte esaterako xilofonoa, metalofonoa glockenspiel eta beste perkusiosko instrumentiu asko.


Non erabiltzen dira?
ORFF-eko instrumentuak, normalean ikasleak erabliltzen dute, baino ere musika baterako fondoa izan daiteke. Baino bere oinarrizko funtzioa da ikasleak instrumentu bat nola jotzen den ikasteko.



Zein da ORFF?
LAMINAZKO INSTRUMENTUAK:
1-.Carrillón soprano
2-.Carrillón contralto
3-.Metalófono soprano
4-.Metalófono contralto
5-.Metalofono bajo
6-.Xilofono soprano
7-.Xilofono contralto
8-.Xilofono bajo
PERKUSIO TXIKIKO INSTRUMENTUAK:
a) PARTXEKOAK b) ZUREZKOAK c) METALEZKOAK
1-.Pandero 1-.Claves 1-.Triángulo
2-.Tambór 2-.Caja china 2-.Platos
3-.Bongos 3-.Guiro 3-.Platillos
4-.Pandereta 4-.Castañuelas
5-.Bombo
6-.Timbales


Nola sailkatzen dira instrumentu hauek?

orff instrumentuak, sailaktuta daude, abestiak erritmoarekin laguntzeko instrumentuak dira.hiru altura zehaztua dutenak, melodiak egiteko gai direnak,laminez osaturik daude eta baketekin jotzen dira.lamia hauek, metal edo egurrezkoak izan daitezke eta normalean, lamina bakoitzean, jotzen diren notak agertzen dira.

-idiofonoak:altuera determiantua daukatenak(xilofonoak) eta altuera determinatugabea daukatenak(klabeak).
-membrafonoak: membrana edota "larrua" dutenak dira. Badaude soinu determinatuak egiten dituztenak(timbalak) eta soinu determinatugabeak daukatenak (pandereta).

membranofonoa
idiofonoa

Zenbat talde egiten dira?

familietan sailkatuetan daude, hauexek, indeterminatuak dira:
egurrezkoak: klabeak,txinatar kutxa,castañuelak,marakak, temple-block-a eta güiroa . metalezkoak: platera, hiruangelua, sonajak, krotaloak eta kaskabelak.
Partxeak: timbalak, panderoa, pandereta, bongoeak.

partxeak
metalezkoak
egurrezkoak

Zein irizpide kontutan izaten dira talde hauek egiteko?

talde hauek, soinuaren arabera sailkatzen dira. Talde bakoitzak, tonalidade eta soinu determinatu batzuek egiten dituzte.Batzuek determinatuak eta besteaz determinatugabeak.
Determinatuek, eskala moduko bat dute, eta segun nola jotzen edo ikutzen dituzun, tonu ezberdinak egingo dizute. Soinu determinatugabeak dutenak, ordea, beti tonu berdina erabiliko dute.

soinu determinatugabea
soinu determinatua

Zein instrumentu jartzen dira talde bakoitzean?

IDIOFONOAK(gorputz gogorra )
1-Altuera Jakinekoak(nota afinatuak):Karriloia eta xilofonoa
2-Altuera indeterminatua (soinu efektuak):
2.1-Egurrezkoak:Claveak, Resonazio tubuak ,Marakak, Kastañuelak eta Güiroa
2.2-Metalezkoak:Krotaloak o txintxinak, Irukia, Zimbaloak, Kaskabelak eta Parche gabeko pandereta
MEMBRANOFONOAK
1-Altuera Jakinekoak(nota afinatuak):Tinbalak
2-Altuera indeterminatua(soinu efektuak):Pandero, Pandereta (con platillos)

Zein ezaugarri dituzte familia bakoitzeko instrumentuak?
Altuera Jakinekoak Idiofonoak:Karrilloia eta xilofonoa dira, eta ezaugarri nagusiak hauek dira: -instrumentuak egur edo burdin xaflaz osaturik daude -palilloekin jotzen dira soinua ateratzeko -xafla bakoitza nota zeatz bat da
xilofonoa
karriloia

Altuera indeterminatuko Idiofonoak: bi motakoak daude, egurrezkoak eta metalezkoak baina denek komunean duten ezaugarria da edozein modutan jota ere denak soinu indeterminatua ematen dutela; hau da soinua egiten dutela baina ez dute nota zeatzik ematen.
zinbaloak
güiroa


tinbalak

Altuera indeterminatuko Membranofonoak: Panderoa eta pandereta dira nagusiki, eta instrumentu auen ezaugarri nagusiak dira ezin dela soinua aukeratu. Soinu indeterminatua ematen du eta altuera indeterminatuan.

pandereta
panderoa

Nola sorteen da soinua instrumentu hauetan?

Altuera Jakinekoak Idiofonoetan: makiltxoak edo baketak erabiliz jotzen dira normalean, eta burnizko edo egurrezko xaflak jotzean egiten dituzte soinu edo nota jakinak.
xilofonoa jotzen

Altuera indeterminatuko Idiofonoak, nagusiki bi modutan jo edo igurtziz daitezke, makil batekin joz edo beraien artean talka eginez.
güiroa jotzenzinbaloak jotzen

Altuera Jakineko Membranofonoak, baketaz kotzen dira normalean, baino eskuarekin edo eskobila izeneko baketa batekin ere ko daitezke.

tinbalak jotzen

Altuera indeterminatuko Membranofonoak, jotzea da arruntena, baina panderoa batzuetan, baketekin jota ere ikusi ohi da.

pandereta jotzen

Orff instrumentuekin zerikusia duen bideoa:

MUSIKAREN EZAUGARRIAK
Kaixo Gaizka Zapirain naiz, 4 D.B.H-ko ikasle bat eta orain nire musikako lana aurkeztuko dizuet. Lan honetan musikaren zenbait aspektu hobeto ezagutzeko, Audaziti programa erabili dugu; eta aspektu hauek landu ditugu:
Lehenik, musikaren altuera landuko dugu , eta orretarako Serj Tankian abeslariaren Seiving us abestian oinarriturik ikusiko dugu aldaketa:
Lehenik aldatu gabeko abesti zatia
Horain zati bardina, baina altuera aldatuta
Bigarren zati honetan intentsitatea landuko dugu eta horretarako Sistem of a down taldearen add abestiaren zati bat entzungo dugu
Lehenik aldatu gabeko abesti zatia
Horain zati bardina, baina intentsitatea aldatuta
Hirugarren zati honetan iraupena landuko dugu eta horretarako sistem of a down taldearen pizza pie abestiaren zati bat entzungo dugu
Lehenik aldatu gabeko abesti zatia
Horain zati bardina, baina iraupena aldatuta
Laugarren eta azken zati honetan, tinbrea landuko dugu ,eta hau argiago ikusteko, aldezurretik enkore programarekin sortu genituen Bachen abestiaren bi moduluak en tzungo ditugu
Lehenik pianoz jotakoa entzugo dugu
Horain berriz trompetarekin jotako abesti zatia entzungo dugu
Amaitzeko azalduko dizuet lan onekin musikari buruz gehiago ikasi dudala eta espero dudala zuek ere ala egin izana. Agur eta hurrengo harte

MÚSICA DEL PAIS VASCO

INTRODUCCÓN:
Hola, somos el grupo F del taller de música formado por Borja Freire, Borja Capilla y Gaizka Zapirain hoy os vamos a presentar unos de los grupos principales de la música vasca en los terrenos de: música clásica, canta autores música, música pop, música rock y derivados del rock en este caso punk.

MÚSICA CLÁSICA:
El Orfeón Donostiarra es una centenaria institución coral amateur fundada el 21 de enero de 1897 en la ciudad de San Sebastián .Cuenta en su haber con un extenso palmarés de premios y galardones que le avalan como una de las agrupaciones corales más importantes del mundo. Objetivos como "conservar y difundir el canto vascongado" y una ejemplar filosofía de gestión le permiten hoy en día ser una entidad cultural de primer orden y muy reconocido prestigio.




CANTAAUTORES:
Mikel Laboa Mancisidor fue uno de los más importantes cantautores en euskera de los últimos treinta años.
Considerado como el patriarca de la música vasca, su música ha influido a las generaciones más jóvenes. Prueba de ello es el disco homenaje Txerokee, Mikel Laboaren Kantak, editado en 1991 por varios grupos jóvenes de rock y folk. Su álbum Bat-Hiru («Uno-Tres», en español) fue elegido en el Diario Vasco por votación popular como el mejor álbum vasco de la historia. Casi todas sus canciones son en euskera.



I


MÚSICA POP:
Ken Zazpi es un conjunto vasco de música pop-rock creado en 1996 en Guernica y Luno (Vizcaya), por Jon Mikel Arronategi (bajista de Exkixu) y Eñaut Elorrieta (cantante de Lugarri). Entonces sacaron a la calle el tema Bi eta bat, en el recopilatorio del sello Gor Discos Aurtengo Gorakada 1, con el título “Ken Zazpi” (menos siete).

Hasta el 2000 no empezaron a trabajar en serio. En dicho año los componentes que forman el grupo hoy en día se reunieron y grabaron una maqueta en Muxika (Vizcaya) con la ayuda del guitarrista José Alberto Bátiz (entonces en Fito & Fitipaldis). La grabación se llevó a cabo en la casa-estudio de grabación del productor Iñaki "Uoho" Antón, entonces guitarrista de Platero y Tú y Extremoduro.

Su último disco acústico, Gelditu Denbora ("para el tiempo" en euskera) les ha llevado a una gira de conciertos en el País Vasco, Navarra y también Cataluña.

El 29 de noviembre de 2007 salió a la venta su último disco titulado Argiak ("Luces") mezclado en los estudios After Hours de Los Ángeles.






MÚSICA ROCK:
Ahora os presentaremos uno de los grupos de rock actual más renombrado en el
entorno euskaldun, su nombre es BERRI TXARRAK y sus canciones se basan principalmente en mezclar musicas intensas de guitarra y bateria con letras esencialmente inclinadas a la critica de la sociedad.





MÚSICA DERIBADA DEL ROCK (PUNCK):

Eskorbuto fue uno de los primeros grupos de música punk con letras en español. Originarios del Gran Bilbao, concretamente de la localidad de Santurce (País Vasco, España), surgieron en los años 1980. Han sido muy influyentes en el panorama punk y rock español, siendo olvidado habitualmente en el ámbito vasco.





FINAL
Bueno pues esto es todo espero qe os aya gustado y qe ayais aprendido algo de los artistas del pais vasco.un saludo de parte de este grupo

INGURUKO SOINUAK
Kaixo Gaizka Zapirain naiz,San Ignazio ikastetxeko 4.DBH-ko ikasle bat eta inguruko soinuei buruzko lana aurkeztuko dizuet; honetan inguruan aurki ditzakegun zenbait zarata aterako dira:animalien soinuak, naturako soinuak, zaratak eta soinu artistikoak.

Lehenik animalien soinua entzungo dugu eta horretarako txerri baten kurrinka entzungo dugu:

Orain naturan entzun ditzakegun soinuetako bat; trumoi baten soinua:

Oraingoan bizitzan zehar entzuten ditugun soinuetako bat entzungo dugu mailuaren soinua:

Azkenik soinu artistiko bat entzungo dugu:violin baten musika:

Lan hau egiteak nire bizitzan aurkitu ditzakedan soinuak ulertzen lagundu dit eta ordenagailuko zenbait programa elkartzen lan bat egiteko. Espero dut lan honek zuei ere soinuak ulertzen lagundu izana.